En mutlu insan nasıl olunur?




Norveçli bir yazar var; Jo Nesbo… Yeni yazarlardan, polisiye yazıyor.

Bir gazetede kendisiyle röportaj vardı. Ülkesini anlatıyor. Diyor ki; "dünyada masumiyetini hala koruyan bir adacık…"

Norveç’in petrol ile zenginleştiğini ama petrol gelirini halka eşit olarak dağıtan tek petrol zengini ülke olduğunu söylüyor.

Çok enteresan, daha doğrusu Türkiye’nin şu garip gündeminde yaşayanlara garip gelen açıklamaları var. Biraz aktarayım istedim:

-Norveç’in istisnai bir yer olduğunu dünyayı gezince anladım. Bizde inanılmaz bir toplumsal uyum vardır. Siyasi partiler tartışıp durur ama aslında hepsi özünde sosyal demokrattır. Bence mutluyuz ve bunun sebebi eşitlikçi bir toplum olmamız.

-Ben gençken şimdiki gibi zengin, sevimsiz tipler yoktu ortalıkta. Kimse ne yoksuldu ne zengin. Bu 1980 ve 90’lardaki petrol patlamasıyla değişti. Ama yine de eşitlikçi tavır kaybolmadı.

-Bizde hiç kapitalizm yaşanmadı. Bunca fiyord, yüksek dağ sanayiye izin vermedi. İsveç’te, Danimarka’da büyük aileler, asilzadeler, büyük şirketler ortaya çıktı. Bizdeyse sadece küçük aile şirketleri vardı. Büyük krallarımız bile olmadı.

-Petrolümüzü bile biz değil, Amerikalılar buldu. Bizim büyük buluşlarımız, ciddi katkılarımız olmadı dünyaya. Ama iyi yaptığımız bir şey var: Adalet ve eşitlik.

-Burada insanlar bir aile gibi hissediyor kendini. Sürünün bir parçası gibi. Yolsuzluk neredeyse yoktur. Mükemmel değil ama adil bir toplumuz. 

Ya işte böyle; dünyada Norveçli diye bir vatandaş türü var. Vergi vermekten mutlu olan, verginin zenginlerin ya da yolsuzluğa batmış hükümetlerin cebine gitmediğinden emin olan, olabildiğince eşitlikçi ve adil bir toplumda yaşayan, dünyanın en mutlu insanları…

Bir de Türkiye’mize bakalım… Avrupa’nın en kötü eğitim sistemi, gittikçe artan bir siyasi kamplaşma, adalet, adalet olmaktan çıkmış, çökmüş bir dış politika, insan hakları aranıyor. Refah tatilde…

Korku, terör, baskı…

Ve bakın; belki de tüm bu sorunların kaynağı olan gelir adaletsizliği tavan yapmış durumda…

2016 yılına ait yeni açıklanan gelir adaletsizliği verilerinde, zengin ile fakir arasındaki gelir uçurumu 7.7 kata çıktı ve OECD arasında en eşitsiz dördüncü ülke olduk. Norveç ise gelir dağılımında en iyi yedinci ülke.

En zengin yüzde 20’nin milli gelirden aldığı pay 0.7 puan artarak yüzde 47.2 oldu. Neredeyse yarısı… En fakir yüzde 20’nin payı ise, 2015’e göre sadece 0.1 puan arttı ve yüzde 6.2 oldu.

En zengin yüzde 20’nin kazandığı 0.7 puan, tamamen orta gelir gruplarından alındı. Yani orta sınıflar hızla fakirleşiyor.

Daha da kötü bir veri var; Türkiye’nin doğusu ile batısı arasındaki gelir adaletsizliği üç katına ulaştı.

Örneğin İstanbul’da bir evin ortalama yıllık geliri 26 bin 41 lira… Buna karşılık Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt’te hanelerin ortalama geliri 8 bin 679 lira. Şanlıurfa ve Diyarbakır’da 8 bin 794 lira.

Türkiye ortalamasının 19 bin 139 lira olduğunu hesaba katarsak, Doğu’nun geliri ülke ortalamasının yarısı bile değil…

Bizde zengin kesim faizle daha da zengin olurken, orta sınıf çökerken, Norveç ne yapıyor biliyor musunuz? 

Onların petrol ve doğalgaz üretiminin getirisiyle yabancı ülkelerde hisse senedi, tahvil ve emlak piyasalarında yatırım yapan bir fonu var. Bu meşhur Norveç Varlık Fonu’nun büyüklüğü Eylül ayında ilk kez 1 trilyon dolara ulaşarak tarihi bir seviyeye çıktı.

Petrol gelirlerinin sadece yüzde 4’ünü harcıyorlar, geri kalanını bu fonda değerlendiriyorlar. Şu anda kişi başına yaklaşık 200 bin dolar düşüyor. Ama dertleri şu; Petrol 30 yıl sonra bitince gelecek nesillerin geleceğini garanti altına alalım. Parayı harcamayalım, bu fonun sadece getirisini kullanalım, sürekli yatırım yapılsın, büyüsün ve geleceğimizi kurtaralım.

İşte böyle, Türkiye’nin 69’uncu olduğu 155 ülke arasında, dünyanın en mutlu ülkesi olunuyor.


İlgili Etiketler

İlgili etiket bulunamamıştır.