Bilim Kültür Magazin / Güncel / Türkiye

Ayasofya`dan eski Andaval Kilisesi açılıyor

Gerçek andaval olan halk, nasıl sahte andaval yerine konuluyor, merak edenler okumalı.

Ayasofya'dan eski Andaval Kilisesi açılıyor



Türkiye'de halk, son dönemde üretilen cahil sözde akademisyenlerin "camiler genelev yapıldı" gibi dayanaksız konuşmaları ile biçimlendirilmeye çalışılıyor. Kayseri ile Niğde arasındaki Andaval Kilisesi ise bu halkı "andaval" yerine koymaya verilecek en güzel yanıt olarak gündeme geldi.

Andabalis, bugünkü Niğde - Kayseri karayolu üzerinde tarihi bir köy. Türkler Anadolu'ya gelince bu tarihi kente yerleşirler ve kendi dil yapılarına uygun "Andaval" derler. Köylerin ad değiştirilmesi sürecinde adı Aktaş yapılır.

W. M. Ramsey, 1890 yılında Andaval'daki bir kilisenin zemin döşemesinde, bir Hitit yazıtı görür. Yazıtta “Hükümdar Saruwani, Nahitiya kentinin efendisi” olarak anlatılır. Saruwani, Tuwana kralıdır ve Warpalawa’dan daha önce hüküm sürdüğü bilinmektedir. Nahitiya, şimdiki Niğde şehrinin Hitit dönemindeki adıdır. Saruwani’nin adı Niğde’de bulunmuş bir kaidede de geçer. Milattan önce 8. yüzyılın başlarına ait olduğu tahmin edilmektedir. Yaklaşık 50 santimetre çapında dairesel olarak kesilen bu yazıt, Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ndedir. Birebir bir kopyası ise Niğde Müzesi'nde sergileniyor.

Roma İmparatorluğu hristiyanlığı benimseyince, Doğu Roma yani Bizans, bu tarihi Hitit yapısını kendine göre yeniden yapar ve Andaval Kilisesi'ni inşa eder. Adını da Konstantin Helena Kilisesi koyar. Türkler Anadolu'ya gelince ne Bizans imparatoru Konstantin ve ne de annesi Helen adıyla değil, yerleşim yeri adıyla Andaval Kilisesi derler.

Özetle, 2 bin 800 yıl önce Hititler ile başlayan Andaval, çeşitli yıkıp yeniden yapmalar, restorasyonlar ile bugüne gelir. Örneğin 6. yüzyılda yeni baştan yapılır, 11. ve 12. yüzyıllarda bugün görülebilen duvar resimleri yapılır, bin 900'lerin başlarına kadar kilise olarak kullanılır. Cumhuriyet'in ilk yıllarından başlanarak, yöre halkı elma deposu olarak kullanır.

Türk Dil Kurumu sözlüklerine "Aptal, ahmak, beceriksiz, bön, avanak, şaşkın" anlamlarıyla  giren "Andaval" kavramı, gerçekte "insanca yaklaşmanın, özverinin ve misafirperverliğin" adıdır. 

Reşat Nuri Güntekin, Anadolu Notları kitabında Andaval için şöyle anlatır:

Andavallı kelimesinin Kayseri ile Niğde arasındaki Andaval kasabasından geldiğine dair bir hikaye vardır. Son derece misafirperver olan Andavallılar, şehirlerinden geçen yolculara ikramda kusur etmezler, yedirir, içirir, ağırlarlarmış. Önce Kayserili yolcular, sonra Niğdeliler, Andaval’dan geçerken hastalandıklarını söyleyerek Andaval’da kalırlar, kendilerini kasaba halkına baktırırlarmış. Nihayet ‘büyük bir imarethaneye’ dönen Andaval’da yaşayamayacaklarını anlayan Andaval halkı, bir bir şehri terk etmez zorunda kalmış. O gündür bugündür saf, bön ve herşeye çabuk kananlara andavallı demek âdet olmuş.

1996 yılında Prof. Dr. M. Sacit Pekak başkanlığında başlatılan belgeleme, koruma ve duvar resimleri kurtarma çalışmalar 2011 yılında tamamlanır. Bugün ise Andaval ile ilgili gelinen nokta şu:

Niğde Kültür ve Turizm Müdürü Basri Akdemir, Andaval Kilisesi'nin tadilat ve çevre düzenlemelerinin yapıldığını, önümüzdeki aylarda vatandaşlar için ziyarete açılacağını şöyle anlattı:

"Bizans dönemine ait kilise ilk olarak W.J.Hamilton’ un 1842 yılında basılan seyahatnamesinde kısaca anlatılmaktadır. Seyyah, Eski Andaval’daki kilisenin Konstantinos’un annesi Helena’ya adanmış bir kilise olduğunu belirtmektedir. Tüf taşlardan inşa edilen Kilise Milattan Sonra 9 yy. yapılan freskleri nispeten sağlam kalabilmiştir. Kilisenin kuzey ve güney duvarları tamamen, doğu ve batı duvarları ise büyük oranda yıkılmıştır. Buna bağlı olaraktan örtü sistemi ile korunmaya çalışılıyor. Niğde-Kayseri yolu üzerinde olduğu için yerli ve yabancı turist kolaylıkla ziyaret edilebilir. Müze Müdürlüğü tarafından koordine edilerek tadilat ve çevre düzenlemesi yapılıyor. Önümüzdeki aylar içerisinde yerli ve yabancı turistlerin ziyaret edebileceği şekilde çalışmalar yürütülmektedir.




Bu haber 13.03.2018 14:03:35 tarihinde eklenmiştir.


Haber Gezintisi

  • Keşan Jandarma Komutanı FETÖ'den gözaltında

  • Bedelli askerlik ikinci celp bilgileri e-Devlet'te

  • Ayvalık'ta 10 göçmen jandarmadan kaçamadı

  • Dolu yağdı minare devrildi

  • Balıkesir'de dolu yağışı

  • Uludağ'da kaçak kazıya jandarmadan baskın

  • Çanakkale'de 42 mülteci yakalandı

  • Balıkesir'de polis kaçak ilaç operasyonu

  • Lapseki'de öğrenci servis ücretlerine zam yok

  • Serin ve yağışlı hava geliyor

  • Türkiye göçmen istasyonuna dönüştü

  • Erdek'te trafik kazası; 2 yaralı

  • Biga'da bir kişi çocuk istismarı iddiasıyla tutuklandı

  • Biga'da ikinci Göz hekimi göreve başladı

  • Biga revizyon imar planı müptelası

  • Çeltiğin başkentinde 41 çeşit pilav

  • Çorlu İlçe Jandarma Komutanı'na FETÖ gözaltısı

  • Bursa'da 2 orman yangını çıktı, ekipler müdahele etti

Benzer Haberler